Dominik Rimaszauskas: Harcerstwo uczy, jak być odpowiedzialnym obywatelem

Podharcmistrz Dominik Rimaszauskas z ZHP Chorągiew Warmińsko-Mazurska im. Grunwaldu zdobył III miejsce w ogólnopolskim konkursie Narodowego Instytutu Wolności za pracę magisterską dotyczącą wychowania skautowego. Jego badania pokazują, jak harcerstwo kształtuje młodych ludzi, ucząc współpracy, odpowiedzialności i służby dla innych. W wywiadzie przeprowadzonym przez ZHP Dominik Rimaszauskas opowiada, jak wartości harcerskie stają się codziennym działaniem, dlaczego harcerstwo jest fascynującym polem badań naukowych oraz jak skauting wspiera rozwój obywatelskich postaw u młodych ludzi.

Młodzi ludzie w ZHP uczą się, jak przekładać wartości na codzienne działanie. Ważne są odpowiedzialność, współpraca, służba i stopniowe branie coraz większej odpowiedzialności za innych i za wspólnotę. Harcerskie wychowanie opiera się na działaniu, relacjach i doświadczeniu — i właśnie to kształtuje dojrzałe postawy obywatelskie.

Tym zagadnieniom przyjrzał się podharcmistrz Dominik Rimaszauskas z ZHP Chorągiew Warmińsko – Mazurska im. Grunwaldu, który zgłębił temat wychowania skautowego w swojej pracy magisterskiej i zajął III miejsce w ogólnopolskim konkursie Narodowego Instytutu Wolności na najlepszą pracę magisterską dotyczącą społeczeństwa obywatelskiego.

Jaki był cel konkursu?

Celem konkursu było zwiększenie społecznej świadomości roli społeczeństwa obywatelskiego, popularyzacja wiedzy w tej dziedzinie oraz promowanie wysokiej jakości prac z zakresu nauk społecznych i humanistycznych. Ważne jest też to, że wśród tematów konkursowych znalazły się m.in. ruch harcerski i skautowy, wolontariat, NGO, partycypacja publiczna czy polityka młodzieżowa. Przyświecała mu idea pokazywania i wzmacniania tego, co buduje wspólnotę: zaangażowania, odpowiedzialności i służby.

Dlaczego zdecydowałeś się wziąć w nim udział?

Zdecydowałem się wziąć udział, bo chciałem, żeby doświadczenie harcerskie i skautowe było potraktowane poważnie także poza naszym środowiskiem – jako temat ważny społecznie i naukowo. Na co dzień widzę, jak wychowanie harcerskie kształtuje postawy: uczy działania, odpowiedzialności, pracy w zespole i wrażliwości na potrzeby innych. Pomyślałem, że warto pokazać to szerzej i włączyć ten temat do rozmowy o tym, jak buduje się społeczeństwo obywatelskie.

O czym była Twoja praca magisterska?

Moja praca magisterska nosi tytuł „Wartości w procesie wychowania skautowego w doświadczeniach liderów skautowych wybranych krajów europejskich” i została napisana pod kierunkiem dr hab. Marzenny Nowickiej, prof. UWM.

Pomysł wziął się z praktyki i z pytania, które często sobie stawiałem jako instruktor: w jaki sposób wartości w skautingu nie są tylko hasłami, ale stają się codziennym działaniem i postawą. Dlatego przyjrzałem się doświadczeniom liderów skautowych z wybranych krajów europejskich – chciałem zobaczyć, co jest w skautingu uniwersalne, a co zależy od lokalnego kontekstu.

Najważniejszy wniosek, jaki z tej pracy dla mnie wynika, jest taki, że wychowanie skautowe to spójny proces: wartości (takie jak odpowiedzialność, służba, współpraca, samodyscyplina) są konsekwentnie ćwiczone w działaniu i w relacjach. To pokazuje, że skauting i harcerstwo mogą realnie wspierać budowanie dojrzałych postaw obywatelskich.

Dlaczego harcerstwo to ciekawy temat badań naukowych?

Harcerstwo jest ciekawe naukowo, bo to nie tylko „zajęcia dla młodzieży”, ale realne środowisko wychowawcze, które działa przez lata i ma konkretną metodę. Łączy uczenie przez działanie, pracę w małych grupach (zastęp), stopniowe zwiększanie odpowiedzialności, rolę lidera oraz bardzo mocny komponent wartości i służby.

Z perspektywy badań to świetne pole do analizy tego, jak powstaje zaangażowanie społeczne, jak młodzi ludzie uczą się współpracy i przywództwa, jak budują tożsamość i jak przekładają wartości na codzienne decyzje. Dla mnie to też ważne, bo pokazuje, że harcerstwo może być opisywane nie tylko emocjonalnie i wspomnieniowo, ale również rzetelnie – językiem nauki.

(red./ZHP)