Kolej coraz bezpieczniejsza. Miernik wypadków osiągnął rekordowo niski poziom

Polska kolej pozostaje jednym z najbezpieczniejszych środków transportu. W 2025 roku miernik wypadków osiągnął wartość 1,59 – najniższą od początku prowadzenia tych pomiarów przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego. Jednocześnie na liniach i bocznicach kolejowych odnotowano 622 wypadki, a zdecydowana większość ofiar śmiertelnych była związana ze zdarzeniami, których przyczyny znajdowały się poza systemem kolejowym.

Dane dotyczące bezpieczeństwa kolei przedstawiono w „Sprawozdaniu ze stanu bezpieczeństwa w ruchu kolejowym 2025”, opublikowanym przez Urząd Transportu Kolejowego.

W 2025 roku na liniach i bocznicach kolejowych doszło do 622 wypadków. Jeden z nich został zakwalifikowany jako poważny wypadek. W porównaniu z 2024 rokiem liczba wypadków zmniejszyła się o jedno zdarzenie – rok wcześniej odnotowano ich 623.

Na samych liniach kolejowych liczba wypadków była o osiem mniejsza, natomiast na bocznicach kolejowych odnotowano o siedem wypadków więcej niż rok wcześniej.

Większość wypadków związana ze „stroną trzecią”

Szczególną uwagę w raporcie zwrócono na zdarzenia z udziałem tzw. strony trzeciej, czyli takie, których przyczyny są związane z czynnikami lub osobami spoza systemu kolejowego.

W 2025 roku doszło do 367 takich zdarzeń, co stanowiło prawie 76 proc. wypadków na sieci kolejowej. Najczęściej były to potrącenia osób przechodzących przez tory w miejscach niedozwolonych oraz wypadki na przejazdach kolejowo-drogowych.

W wyniku wypadków z udziałem strony trzeciej zginęło 175 osób – o 11 więcej niż w 2024 roku. Ciężko rannych zostało 43 osoby, czyli o siedem mniej niż rok wcześniej.

Jak podkreśla dr hab. inż. Ignacy Góra, Prezes Urzędu Transportu Kolejowego, dane te pokazują, jak istotne jest kształtowanie właściwych zachowań wśród osób korzystających z infrastruktury kolejowej.

„Aż 98,9% ofiar śmiertelnych i 97,7% ciężko rannych na liniach kolejowych to osoby poszkodowane w zdarzeniach, których przyczyny tkwiły poza systemem kolejowym.”

Prezes UTK zwraca uwagę, że działania edukacyjne powinny być uzupełniane przez rozwiązania techniczne oraz skuteczne egzekwowanie prawa. Chodzi przede wszystkim o zwiększanie świadomości zagrożeń i przeciwdziałanie sytuacjom, w których lekceważenie zasad bezpieczeństwa prowadzi do tragicznych konsekwencji.

SPAD, prace torowe i stan techniczny pojazdów

Wewnątrz systemu kolejowego najczęściej dochodzi do zdarzeń typu SPAD, czyli przypadków niezatrzymania pojazdu kolejowego w miejscu, w którym powinien się zatrzymać, lub uruchomienia pojazdu bez wymaganego zezwolenia.

W 2025 roku odnotowano 208 wypadków i incydentów SPAD. To o 6,1 proc. więcej niż rok wcześniej.

Za potencjalnie najbardziej zagrażające bezpieczeństwu uznawane są sytuacje polegające na pominięciu semafora lub tarczy manewrowej. W 2025 roku takich zdarzeń było 87.

Kolejną grupę stanowiły zdarzenia związane z wykonywaniem prac torowych. Na liniach kolejowych odnotowano ich w ubiegłym roku 54 – była to najwyższa wartość w latach 2021–2025.

W tej grupie liczba wypadków spadła do 13, czyli o jedno zdarzenie w porównaniu z 2024 rokiem. Jednocześnie wzrosła liczba incydentów – do 41, a więc o siedem więcej niż rok wcześniej.

Mniej zdarzeń związanych z taborem

W 2025 roku na liniach kolejowych oraz bocznicach doszło do 372 zdarzeń związanych ze stanem technicznym taboru. To o 18,1 proc. mniej niż w 2024 roku.

Najwięcej takich zdarzeń dotyczyło usterek wagonów. W ubiegłym roku odnotowano 157 tego rodzaju zdarzeń.

Zdaniem Prezesa UTK dalsza poprawa bezpieczeństwa wymaga przede wszystkim systemowego zarządzania ryzykiem, opartego na wiarygodnych i kompletnych danych oraz rozwiązaniach technicznych wspierających pracę człowieka.

W tym kontekście UTK wskazuje również na znaczenie Generatora Informacji Bezpieczeństwa Kolejowego (GIBK). Jak podkreśla Ignacy Góra, jego wdrożenie jest istotnym elementem dalszego rozwoju systemu bezpieczeństwa kolei, jednak wymaga kontynuowania prac legislacyjnych i organizacyjnych oraz zapewnienia warunków niezbędnych do uruchomienia systemu.

Mimo odnotowanych zdarzeń dane za 2025 rok pokazują dalszą poprawę ogólnego poziomu bezpieczeństwa kolei. Osiągnięcie miernika wypadków na poziomie 1,59 – najniższym od początku jego pomiarów przez Prezesa UTK – jest tego wyraźnym potwierdzeniem.

(red./grafika UTK)