Niejasności w decyzjach ZUS utrudniają przedsiębiorcom odwołania od odmów ulg składkowy
Wydawanie decyzji administracyjnych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w sprawach dotyczących rozłożenia należności na raty, odroczenia płatności lub umorzenia składek wciąż budzi wątpliwości. Posłanka Elżbieta Gelert w interpelacji zwróciła uwagę na konieczność ujednolicenia praktyki ZUS, wskazując na różnice w stosowaniu przepisów przez poszczególne jednostki tej instytucji.
Problem wynika z uchwały Sądu Najwyższego z 10 grudnia 2024 roku (sygn. III UZP 3/24), zgodnie z którą odmowa rozłożenia należności na raty powinna następować w formie decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie do sądu. W praktyce jednak nie wszystkie oddziały ZUS wydają decyzje administracyjne w przypadku odmowy, często ograniczając się jedynie do zawiadomienia o negatywnym rozpatrzeniu wniosku.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na interpelację wyjaśniło, że według obecnych przepisów art. 29 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych rozłożenie należności na raty lub odroczenie terminu płatności następuje w formie umowy, a przepisy nie określają wprost formy prawnej odmowy wniosków o takie ulgi. To powoduje wątpliwości interpretacyjne, które znalazły odbicie w orzecznictwie sądowym. Uchwała SN stwierdza, że odmowa powinna być wydawana w formie decyzji administracyjnej, co daje stronom możliwość odwołania się do sądu. Ministerstwo zaznacza, że ZUS powinien stosować się do uchwały SN, choć organ nadzoru nie może wydawać wiążących poleceń ZUS w tym zakresie.
W przypadku wniosków o umorzenie należności ZUS wydaje decyzje administracyjne zarówno przy pozytywnym, jak i negatywnym rozpatrzeniu sprawy. Strona niezadowolona z decyzji może odwołać się do Prezesa ZUS, a następnie do sądu administracyjnego.
Eksperci podkreślają, że brak jednolitej praktyki w wydawaniu decyzji przez ZUS w sprawach odmów ulg w płatnościach składek może ograniczać prawo do skutecznego odwołania, co stwarza niepewność prawną dla przedsiębiorców i innych płatników.
(red.)
