Poradnik pacjenta: Słońce a nasza skóra. Jak uniknąć oparzeń słonecznych?

Lato to czas, kiedy słońce sprzyja aktywności na świeżym powietrzu – spacerom, wyjazdom i wypoczynkowi. Promieniowanie UV wpływa pozytywnie na samopoczucie i wspiera produkcję witaminy D, ale jego nadmiar może być niebezpieczny.

Oparzenia słoneczne to nie tylko chwilowy dyskomfort. To sygnał, że skóra została uszkodzona, a skutki mogą ujawniać się również po czasie. Warto wiedzieć, jak chronić się przed słońcem i reagować, gdy dojdzie do poparzenia.

Jak powstają oparzenia słoneczne?

Oparzenie słoneczne to reakcja obronna skóry na nadmierne promieniowanie ultrafioletowe (UV). Gdy skóra nie jest odpowiednio chroniona, dochodzi do uszkodzenia jej komórek.

Pierwszym objawem jest zwykle zaczerwienienie, pieczenie i nadwrażliwość na dotyk. Skóra może swędzieć i być wyraźnie podrażniona.

W cięższych przypadkach pojawiają się:

pęcherze z płynem,

dreszcze,

gorączka,

ogólne osłabienie.

Takie objawy wymagają konsultacji lekarskiej.

Kto jest najbardziej narażony?

Szczególną ostrożność powinny zachować:

dzieci (delikatna i cienka skóra),

osoby o jasnej karnacji, rude lub blond włosy, liczne piegi,

osoby z licznymi znamionami,

pacjenci po przeszczepach,

osoby po zabiegach medycyny estetycznej,

osoby przyjmujące leki zwiększające wrażliwość na słońce.

Stopnie oparzeń słonecznych

Objawy mogą mieć różne nasilenie:

I stopień

zaczerwienienie, lekki ból, nadwrażliwość

dotyczy naskórka

zwykle ustępuje po kilku dniach

II stopień

pęcherze, silny ból

uszkodzenie skóry właściwej

możliwa gorączka i osłabienie

III stopień

martwica tkanek, brak czucia

głębokie uszkodzenia skóry i nerwów

wymaga pilnej pomocy medycznej

Jak sobie pomóc przy łagodnym oparzeniu?

W przypadku niewielkich zmian można zastosować:

ochłodzenie skóry letnią wodą i chłodne okłady,

delikatny prysznic bez gwałtownej zmiany temperatury,

unikanie tłustych kremów,

ochronę przed dalszym słońcem,

preparaty łagodzące (np. z pantenolem lub alantoiną),

odpowiednie nawodnienie organizmu.

Pęcherzy nie należy przekłuwać. Jeśli dojdzie do ich pęknięcia, skórę należy delikatnie oczyszczać i zabezpieczać przed zakażeniem.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Pomoc medyczna jest konieczna, gdy:

oparzenie obejmuje dużą powierzchnię ciała,

pojawiają się gorączka, wymioty lub zawroty głowy,

skóra nie goi się po kilku dniach,

występują oznaki zakażenia (ropa, nieprzyjemny zapach),

dochodzi do utraty przytomności lub objawów udaru cieplnego,

brak czucia wskazuje na głębokie uszkodzenie skóry.

7 zasad ochrony przed słońcem

pij odpowiednią ilość wody,

unikaj słońca między 10:00 a 14:00,

noś lekką, przewiewną odzież,

stosuj kremy z filtrem SPF 50+,

chroń głowę nakryciem,

używaj okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV,

unikaj alkoholu podczas upałów.

Udar cieplny – realne zagrożenie

Długie przebywanie na słońcu bez ochrony może prowadzić nie tylko do oparzeń, ale również do udaru cieplnego. To stan bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia, wynikający z przegrzania organizmu i zaburzenia mechanizmów termoregulacji.

(red.)