Status bezrobotnego – prawa i obowiązki wobec urzędu pracy

Rejestracja w powiatowym urzędzie pracy daje osobie bezrobotnej wiele uprawnień, w tym m.in. prawo do ubezpieczenia zdrowotnego, zasiłku czy korzystania z różnorodnych form wsparcia na rynku pracy. Należy jednak pamiętać, że status bezrobotnego wiąże się również z szeregiem obowiązków, których niedopełnienie może skutkować utratą świadczeń.

Status na 3 lata, ale z wyjątkami
Status osoby bezrobotnej przysługuje na okres 3 lat od dnia rejestracji. W pewnych sytuacjach może on jednak wygasnąć wcześniej, np. w przypadku podjęcia pracy. Ponowna rejestracja możliwa jest dopiero po upływie 90 dni, a wtedy okres 3 lat liczony jest od nowa.

Wyjątkiem są m.in. kobiety, które po rejestracji w urzędzie urodzą dziecko – w takim przypadku status bezrobotnej przedłużany jest o czas, w którym przysługiwałby zasiłek macierzyński. Podobnie dzieje się w sytuacji, gdy osoba bezrobotna korzysta z formy wsparcia, której zakończenie wymaga dodatkowego czasu.

Obowiązki wobec urzędu
Osoba posiadająca status bezrobotnego ma obowiązek m.in.:

stawiania się w urzędzie co najmniej raz na 90 dni,

udziału w przygotowaniu i realizacji indywidualnego planu działania,

informowania urzędu o wszelkich zmianach w sytuacji zawodowej czy życiowej (np. podjęcie pracy, przeprowadzka, pobyt za granicą),

podejmowania proponowanych form wsparcia, np. szkoleń, staży, egzaminów czy programów aktywizacyjnych,

powiadamiania o przychodach, wolontariacie czy praktykach,

poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, jeśli takie są wymagane.

Uprawnienia i wsparcie
Z drugiej strony, status bezrobotnego daje szerokie możliwości skorzystania z usług rynku pracy – bezpłatnego pośrednictwa pracy, poradnictwa zawodowego czy udziału w zajęciach aktywizacyjnych. Osoba bezrobotna może ubiegać się o zasiłek, szkolenia finansowane z Funduszu Pracy, staż, a także o środki na rozpoczęcie działalności gospodarczej czy refundację kosztów opieki nad dzieckiem.

Dzięki ubezpieczeniu zdrowotnemu, które przysługuje osobie zarejestrowanej w PUP, bezrobotny ma zagwarantowany dostęp do świadczeń medycznych.

Podstawa prawna
Prawa i obowiązki osób bezrobotnych określa ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia.

(red./PUP Ostróda)