ZDROWSZE PARAGONY

Bisfenol A od 2 stycznia 2020 r. nie będzie wprowadzany do obrotu w papierze termoczułym w stężeniu masowo równym lub wyższym niż 0,02%, zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (UE) 2016/2235 z dnia 12.12.2016 r. zmieniającym załącznik XVII do rozporządzenia REACH.

Bisfenol A jest substancją szkodliwie działającą na rozrodczość i endokrynnie aktywną. Powoduje także podrażnienie oczu i dróg oddechowych. Z analizy najnowszego piśmiennictwa, dotyczącego wyników badań szkodliwego działania bisfenolu A wynika, że substancja ta może przenikać przez nieuszkodzoną skórę. Ze względu na zagrożenia dla zdrowia stwarzane przez bisfenol A zmieniono klasyfikację jego szkodliwości z Repr. Kat. 2 na Repr. Kat. 1B – Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/1179. Ze względu na działanie toksyczne na rozrodczość substancja ta została wprowadzona w 2017 r. na listę kandydacką substancji stanowiących bardzo duże zagrożenie (SVHC) i zaliczono do grupy substancji o udowodnionym działaniu endokrynnym kategorii 1.

Producenci papieru termoczułego zawierającego bisfenol A musieli znaleźć bezpieczną alternatywę, tj. zastąpić bisfenol A inną substancją mniej szkodliwą, bądź stosowanie go w stężeniu niższym niż 0,02% masowo. Ograniczenie dopuszczalnej zawartości bisfenolu A w papierze termoczułym wpłynęło na zastępowanie go przez 4,4′-metylenodifenol o nr CAS 620-92-8 lub 4,4’sulfonyldifenol o nr CAS 80-09-1, które są substancjami chemicznymi niesklasyfikowanymi jako stwarzające zagrożenie dla zdrowia wg Rozporządzenia Komisji (UE) 2018/669.

Komisja Europejska uznała, że ww. ograniczenie jest właściwym ogólnounijnym środkiem kontroli ryzyka dla zdrowia pracowników posługujących się papierem termoczułym zawierającym BPA. W ocenie KE proponowane ograniczenie zwiększy również ochronę konsumentów.

Wykaz jednostek upoważnionych do przeprowadzania badań materiałów i procesów technologicznych w celu ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia oraz zakres tych badań, stosownie do postanowień art. 220 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy, określa załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 lipca 1996 r. w sprawie wykazu jednostek upoważnionych do przeprowadzania badań materiałów i procesów technologicznych w celu ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia raz zakresu tych badań (Dz. U. nr 101, poz. 473 z późn. zm.). Jedną z ww. jednostek jest Centralny Instytut Ochrony Pracy w Warszawie.

Zakład Zagrożeń Chemicznych, Pyłowych i Biologicznych CIOP-PIB w komentarzu do doniesienia w Dzienniku Gazecie Prawnej z 29 października br. nt.: Sklepowe paragony niebezpieczne dla zdrowia ekspedientów, przedstawił opinię odnośnie celowości stosowania środków ochrony indywidualnej na stanowiskach kasjerów. Wskazano w niej również, że:

1) stosowanie sprzętu ochrony dróg oddechowych nie jest uzasadnione, ponieważ z uwagi na właściwości fizykochemiczne bisfenol A trudno uwalnia się do powietrza z papieru termoczułego podczas drukowania paragonów,
2) stosowanie rękawic ochronnych jest rozwiązaniem kosztownym i stwarzającym dyskomfort podczas wykonywania zadań przez kasjera ze względu na:
– wzrost wilgotności pod rękawicą i związane z tym ryzyko rozwoju zmian zapalnych i uczuleń skórnych,
– niewygodę, np. podczas korzystania z klawiatury.

Ponadto CIOP zwraca uwagę na fakt, iż na stanowisku kasjera wskazana jest również odpowiednia organizacja pracy na stanowisku kasjera przewidująca przerwy w pracy na właściwe mycie rąk. Wprowadzone ograniczenie dot. zawartości bisfenolu A w papierze termoczułym jest skutecznym sposobem ograniczenia ryzyka. W tej sytuacji pracodawcy powinni korzystać z ofert producentów papieru termoczułego o zawartości bisfenolu A poniżej 0,02%, a najlepszym rozwiązaniem ochronnym dla kasjerek/kasjerów mających kontakt z drukowanymi paragonami na papierze termoczułym jest zastąpienie papierem termoczułym bez zawartości BPA.

Uregulowania prawne zobowiązują pracodawców do sprawdzenia, czy pracownicy nie są narażeni na działanie niebezpiecznej substancji w przekroczeniach jej dopuszczalnej zawartości w papierze termoczułym.

(WSSE Olsztyn)